NGHIÊNG

   Trăng nghiêng đỉnh núi… Chiều nghiêng nắng đồng… Núi nghiêng nghiêng bóng… Lá vàng rơi nghiêng…

            Một chút khoảnh khắc thiên nhiên thiếu “ngay thẳng” hay, một thiên kiến trúc có “hậu quả” ngoài ý muốn (tháp nghiêng Pisa - ý) bỗng trở nên kỳ ảo trước không gian nghệ thuật hình tượng phong phú của con người. ém vào con người niềm khát khao một cái đẹp vô địch: “Nhịp chày nghiêng, giấc ngủ em nghiêng” (Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ - Nguyễn Khoa Điềm). Đâu phải chỉ có thế, cổ kim vốn dĩ cũng chỉ một chút má đào làm loạn nhịp mỗi con tim… cũng khiến Thành nghiêng, Nước đổ! Cú đứng nghiêng bốn lăm độ không ngã của vua nhạc Pop Michael Jackson, xuất phát từ ước vọng cháy bỏng chinh phục lòng người, đã trở thành sáng chế đứng tên Micheal, được Cơ quan bản quyền châu Âu cấp phép 26/10/1993…

            Nghiêng! Một phát minh long lanh của Tiếng việt, có nghĩa và duy nhất mang trong mình 7 kí tự. Nó từng làm cho hàng vạn con người phải mê mẩn đi tìm trong biển từ vựng mênh mông; và cuối cùng cũng tìm thấy một từ, nhưng có vẻ đẹp không mấy làm… nghiêng mũ, nghiêng mình người tìm thấy, đó là từ khuyểnh (Dậm chân dưới đất đất say nồng/ “Khuyểnh” mặt lên trời trời nồng say  - Nguyễn Khuyến).

                Tuy nhiên, thầy tôi lại nói khác. Nghiêng là một dấu hiệu nguy hiểm! Ví như những khu tập thể nghiêng ở Hà Nội; cây cầu đang ngày một nghiêng ở quê tôi… Nhưng thầy bảo đáng sợ nhất vẫn là… lòng nghiêng. Một thời gian dài, tuổi thơ tôi chưa thẩm thấu được trọn vẹn ý vàng, nhưng cho đến vừa rồi, cậu bạn nói một câu nhân dịp bầu cử cơ quan, thì tôi vỡ lời giáo chỉ: “Tớ nghiêng về…”. Sao lại là “nghiêng về…” nhỉ? Người ta hay nói: “Tôi đứng về phía lẽ phải”; “Tôi lựa chọn sự công bằng”; “Tôi ủng hộ cái chung”… chứ có ai nghiêng ngả gì đâu? à, tôi hiểu rồi, cậu bạn tôi quen miệng: “Không!” Cậu ấy trả lời: “Tớ nghiêng một trăm phần trăm về phía…”. Nghiêng một trăm phần trăm cơ à? Thế chẳng hóa ra nằm bẹp như con gián còn gì! Một anh bạn khác nói, trong trường hợp cụ thể, nghiêng một trăm phần trăm tức là “tòng toàn”; rồi từ đó sẽ là “trao thân”, “dựa dẫm”, “theo đóm ăn tàn”… Ai cũng cho rằng cậu bạn ấy, trong trường hợp này, chưa thật hiểu nghĩa của từ nghiêng nên bảo thế, vì đã là “lựa chọn”, “ủng hộ”… thì chỉ có thể “đứng (thẳng) về phía… công tâm.. Nghiêng về phía… là ám chỉ sự gia tăng về mặt số lượng, gia tăng tính áp đảo của một kết cục cá nhân và bất chính! Cậu bạn ấy lại mắng là lạc hậu: “Nghiêng 100% là tận tụy, là trung thành, là có lợi…”.

            Tôi thì thấy trong cuộc sống, nghiêng rất nhiều tiện ích và không thiếu cả lãng mạn. Bác nông dân đổ cái nền chuồng nghiêng cho cặn bã trôi xuôi. Con đê làng nghiêng mọi sự nguy hại ra sông. Em nghiêng vào bờ vai tôi mái tóc ướt đầm màu chung thủy…

Pu Hồng Sọt, 09.10.2009