Ông
Lò Văn Học, Phó chủ tịch UBND xã Ẳng Tở (trái) bên xác con nghé của gia đình Lò
Văn Lợi (phải) bản Tọ Cuông trên đường đi nhận về.
Huyện Mường Ảng mới thành lập năm 2007, là một trong 4 huyện đặc biệt khó khăn
của tỉnh Điện Biên, nằm trong chương trình thụ hưởng Nghị quyết 30a của Chính
phủ, nên hàng chục ngàn hộ nghèo ở đây có cơ hội lớn để thoát nghèo nhanh chóng
và bền vững. Sau khi tiếp thu Nghị quyết, huyện tăng cường ngay cán bộ cốt cán,
có năng lực xuống đảm nhận cương vị lãnh đạo chủ chốt tại 4 xã khó khăn nhất là
Mường Lạn, Mường Đăng, Ngối Cáy, Ẳng Tở…
Huyện
Mường Ảng đồng thời thành lập 10 tổ công tác giúp 4 xã này, tổ chức hội nghị
tập huấn cho trên 600 cán bộ cơ sở; điều tra, rà soát số hộ nghèo và phân ra
hàng loại các nhu cầu cần đầu tư: xóa hàng ngàn nhà tạm cho hộ nghèo, xây dựng
trạm y tế, trường học, nhà nội trú dân nuôi, cầu treo, hỗ trợ ngót trăm tấn hạt
giống lương thực các loại,... Trong đó, dự án dự kiến hỗ trợ gần 8000 con trâu,
bò giống, với số kinh phí chiếm khoảng gần 1/4 số vốn được Ngân hàng Nông
nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam đỡ đầu cho Mường Ảng (100 tỷ đồng), do
Phòng Nông nghiệp và phát triển nông thôn huyện làm chủ đầu tư, Trung tâm Phát
triển chăn nuôi tỉnh là đơn vị cung ứng, đang gây ra những bức xúc, dẫn đến mất
niềm tin vào “tấm lòng thơm thảo” ấy của Nhà nước. Vào ngày 11 - 12/10/2011, 79
hộ dân thuộc xã Ẳng Tở có nhu cầu thoát nghèo bằng chăn nuôi đại gia súc đã
được nhận từ theo Nghị quyết 30a 40 con nghé và 39 con bê (cán bộ dự án gọi là trâu,
bò), trong tổng số 561 con được hỗ trợ năm 2011, có trọng lượng bình quân
quy định 145kg cho nghé; 120kg cho bê; giá thành 10.730.000 đồng/nghé;
8.640.000 đồng/bê. Trong “ngày hội toàn hộ nghèo” ấy, có đại diện chính quyền
xã, cán bộ thú y, công an kinh tế, phòng tài chính... tiến hành giao bê, nghé
cho người nghèo, để đảm bảo rằng, khi đến tay người dân thì nghé, bê đều đạt
chuẩn trọng lượng, mạnh khỏe, không có dịch, và đã được tiêm các chủng ngừa
bệnh. Nếu có hiện tượng thiếu cân, ốm yếu thì thải ngay, để thể hiện tính cương
quyết, triệt để và đúng đắn của dự án(!)
Tuy
nhiên, đấy là mục tiêu hành động của cấp trên, sự thực là, 100% người dân ban
đầu đều phản đối dữ dội. Phải mất rất nhiều thời gian thuyết phục, cuối cùng họ
cũng chịu bốc thăm nhận trâu, bò. Khi được hỏi, họ đều có chung câu trả lời:
“Lãnh đạo bảo, dự án cho không tội gì không nhận. Ai không nhận, gạt ra khỏi
danh sách hộ nghèo”(?) Công an viên bản Huổi Háo, xã Ẳng Tở Vàng A Chua (dân
tộc Mông) cho biết, ai mà chả thích được cho không, thôi thì, cho không xấu xí
đến mấy cũng còn hơn phải mất tiền mua những thứ tốt đẹp. Anh này cũng khẳng
định, với số tiền trên, nếu để cho dân tự lựa chọn sẽ mua được… 2 con như thế.
Mua 1 thì đảm bảo trâu biết cày, bò biết đẻ. Anh Giàng A Cơ (dân tộc Mông) ở
bản Pú Tỉu cũng như dao chém đá, vì anh là người chuyên đi mua trâu bò thuê để
lấy tiền đong gạo: “Con nghé này (gia đình anh vừa nhận của dự án), bán cho
người ngu cũng chỉ được 4 triệu!”. Cả xã chỉ có gia đình nhà anh Khỏ - Tỉnh,
(dân tộc Khơ Mú) bản Tọ Cuông là “dám chống lệnh” không nhận bò, vì biết chắc
chắn mùa đông này sẽ chết. Nhắc lại lời cán bộ dự án, rằng tội gì không lấy,
anh Khỏ bảo: “Mình không đảm bảo sống tốt được cho nó (con bê), tự mình xấu hổ
với nó thôi!”. Thế mới biết, giá như những người học hành đỗ đạt, để rồi được
lãnh trách nhiệm gánh vác số phận của hàng ngàn người nghèo, mà biết xấu hổ như
cái anh nông dân mù chữ từng xấu hổ với con bê, thì quý hóa và lợi ích biết
mấy(?)
Theo ông Lò Văn Học, Phó chủ tịch UBND xã Ẳng Tở thì, năm ngoái xã áp dụng hình
thức giao tiền rồi giám sát một bộ phận dân tự tìm mua trâu, bò kết quả là rất
nhiều con năm nay đã đẻ. 100% trâu, bò lại được tìm mua chính tại địa phương,
có chọn lọc, nên đều thích nghi tốt với môi trường khắc nghiệt vùng cao. Hình
thức ấy có mấy cái được. Được dự án. Thực xóa được nghèo. Và có lẽ, cái được
lớn nhất là giải pháp khắc phục “sự lúng túng” trong nỗi lo “không tìm được
trâu, bò giống cho dân”; trong khi đó, số bê, nghé mà dự án “lo lắng” cho người
nghèo đầu năm 2011 đã chết 21 con, số còn lại cơ bản lớn xong ngay từ khi giao,
nhận(?) Theo các anh Quàng Văn Thiết (Bản Bua), anh Cà Văn Đạo, Quàng Văn Đều,
Lò Văn Thanh… (Bản Pá Cha), cả ông Lù Văn Triệu, Chủ tịch UBND xã Ẳng Nưa (tất
cả đều là dân tộc Thái)… cho rằng nghé, bê dự án được đưa ở dưới xuôi lên, quen
nuôi nhốt, ăn cám tăng trọng như lợn, dắt không biết đi, không biết ăn rơm, cỏ;
không chịu được rét… nên bà con gọi là “nghé lợn”, “bê lợn” hay “nghé bột”, “bê
bột”. Khổ thân những con vật “địa chủ” ấy, khi bị đầy về với hộ nghèo, lập tức
chúng chống lại sự sống. Con khảnh tính, hoặc đã quá đát thì bỏ ăn, con phàm
xốc thì đi ỉa không cách gì cầm được. Đặc biệt là chúng còn gieo rắt bệnh lở
mồm long móng sang đàn gia súc, và cướp đi hàng loạt, vốn đang giúp dân giàu
lên. Mới nhận trâu, bò về chưa đầy nửa tháng, anh Bạc Cầm Tính, cán bộ thú y
của xã Mường Đăng đã báo cáo, xã được hỗ trợ 25 nghé, 24 bê thì 2 chết, 7 mắc
bệnh lở mồm long móng, ghẻ lở và đi ngoài.
Chị
Hóa, bản Pá Cha may mắn bốc thăm được con nghé to nhất xe, nhưng không biết ăn
lá tre - thức ăn duy nhất của trâu bò vào mùa đông ở đây.
Việc
trên cũng được ông Lò Văn Học, Phó chủ tịch UBND xã Ẳng Tở khẳng định: rút kinh
nghiệm từ đợt hỗ trợ trâu, bò cho hộ nghèo của xã Búng Lao, hàng chục con mang
về địa phương nhiều thứ bệnh dịch hết sức nguy hiểm như lở mồm long móng, tả,
thậm chí không thể loại trừ các bệnh nguy hiểm khác như than, điên… Chủ trương
của xã, được toàn nhân dân và các lãnh đạo bản ủng hộ, là xin ngừng tiếp nhận
trâu, bò dự án đưa từ dưới xuôi lên, nhưng không hiểu sao, huyện vẫn tổ chức
giao cho bằng được. Ngoài hậu quả là nhiều bản, thuộc nhiều xã, đã bắt đầu có
những phản ứng quyết liệt về sự trung thực và hiệu quả của dự án; nhiều còn
người đồ rằng, đơn vị đầu tư, đơn vị cung ứng và một bộ phận cán bộ các xã… hợp
tác để bớt từ 1 đùi, thậm chí tới… 6 đùi của con bê, con nghé (có con giá trị
chỉ bằng trên dưới 40% số tiền ấn định trợ cấp). Về giống không phù hợp; tuổi
bê, nghé cũng không phù hợp (đại đa số người dân khẳng định, số bê, nghé họ
nhận chưa cai sữa, chứ đừng nói là đạt từ 12 - 15 tháng tuổi như quy định); giá
cả không phù hợp; trọng lượng thì càng không phù hợp. Tại buổi giao nhận ngày
11/10/2011 ở xã Ẳng Tở, do dân thắc mắc quá nhiều, xã tiến hành cân thử 1 bê,
và kết quả là chỉ đạt 89kg so với 120kg ấn định. Bê, nghé quá nhỏ, quá non,
cộng với thay đổi đột ngột từ ăn cám, ở trong nhà… sang ăn rơm cỏ, dầm dãi mưa
nắng… lại thêm thái độ chăn nuôi phó mặc chủ yếu cho trời đất vốn hiện hữu ngàn
đời trong dân, thì thất bại của dự án là đương nhiên. Điều này không phải lãnh
đạo Ẳng Tở, lãnh đạo Mường Ẳng, lãnh đạo Điện Biên không biết, thập chí chắc
chắn biết, nhưng vì một lý do gì đấy, hoặc về tiến độ dự án, hoặc về cái cấn
đồng tiền… mà vẫn nhắm mắt giao “bê lợn”, “nghé lợn” cho dân vào giữa mùa không
cỏ, giữa mùa giá rét khắc nghiệt… một cách “sống chết mặc bay”; trong khi chính
người dân đã “hiến kế” phương pháp khả ưu? Có ý kiến cho rằng, chắc ở đâu đó,
trại chăn nuôi nào đấy, bê, nghé đang ế ẩm, vì thị trường, vì bệnh tật chẳng
hạn,… may quá, nhờ có người dân vừa nghèo, vừa nàn ở Mường Ẳng, ở Điện Biên để
mà đổ(?)
Mặc dù dân kiến nghị nhiều lần, cả từ chối nhận hỗ trợ sai, lẫn khi “được ép”
nhận, nhưng dường như Mường Ảng không có động thái nào. Hãy xem huyện Điện Biên
Đông ấy, cũng cùng cảnh ngộ, nhưng sau khi có biến cố, Bí thư Huyện ủy ngay tức
thì, lập đoàn công tác liên ngành UBND huyện Điện Biên Đông (có thành viên đơn
vị cung ứng bò giống) tiến hành xác định tháng tuổi, xác định trọng lượng và
kiểm tra sức khỏe toàn bộ số bò giống vừa cấp, sau đó tiến hành thu hồi những
con không đủ tiêu chuẩn, để cấp lại. Phòng NN&PTNT còn phối hợp cùng Trạm
Khuyến nông, Thú y huyện hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi; cách tìm kiếm, bảo quản
và sử dụng thức ăn khô; tiêm vắc xin phòng dịch, bệnh; cách giữ ấm cho gia súc;
kỹ thuật trồng cỏ… Dư luận nhân dân hết sức ca tụng và tin tưởng vào lãnh đạo, vào
Đảng và Nhà nước. Điện Biên Đông làm một việc được mấy mặt mà chính Mường Ảng
đang đánh mất!
Không có nhận xét nào :
Đăng nhận xét